top of page
  • Oskar Kulawiak

Schemat Ponziego – Co to takiego?

Zaktualizowano: 28 lip 2023



W dzisiejszym artykule przyjrzymy się jednemu z najbardziej rozpoznawalnych schematów oszustw finansowych - schematowi Ponziego.


Będziemy analizować jego mechanizmy, historię oraz sposoby, jakimi działają oszuści. Ponadto, omówimy, jakie środki ostrożności można podjąć, aby uniknąć wpadnięcia w sidła tego rodzaju oszustwa. Czytając ten artykuł, dowiesz się, czym jest schemat Ponziego, jak działa i jak go rozpoznać.

Oszustwa
Oszustwa

Szczegóły schematu Ponziego.


Schemat Ponziego, jest to rodzaj oszustwa inwestycyjnego, w którym obiecane zwroty z inwestycji pochodzą głównie z wpłat nowych uczestników, a nie z prawdziwych zysków czy inwestycji. Schemat ten został nazwany na cześć Charlesa Ponzie, włoskiego imigranta, który stał się jednym z najbardziej znanych sprawców takiego oszustwa w historii.



Jak działa schemat Ponziego? Typowy schemat Ponziego rozpoczyna się od osoby lub grupy osób, która obiecuje niezwykle wysokie zwroty z inwestycji w krótkim czasie. Oszuści przekonują potencjalnych inwestorów, że inwestycja jest niezwykle dochodowa i prawie pozbawiona ryzyka. Aby utrzymać schemat, oszuści często wypłacają część obiecanych zysków wcześniejszym uczestnikom, co ma na celu zdobywanie zaufania i zachęcanie do przekazywania większych sum pieniędzy.


Czyli najprościej ujmując działa na zasadzie pozyskiwania nowych inwestorów, którzy wpłacają pieniądze w zamian za obietnice wysokich zwrotów. Pieniądze wpłacone przez nowych uczestników są następnie używane do wypłacenia zysków obiecanych wcześniejszym uczestnikom. W ten sposób cały system opiera się na ciągłym napływie nowych inwestorów, aby wypłacić zyski starszym uczestnikom.



Schemat Ponziego
Schemat Ponziego

Historia schematu Ponziego Schemat Ponziego stał się dobrze znany po tym, jak Charles Ponzi oszukał tysiące ludzi na miliony dolarów w latach 20. XX wieku. Ponzi obiecywał zyski wynoszące nawet 50% w ciągu 45 dni lub 100% w ciągu 90 dni na podstawie arbitrażu międzynarodowych znaczków pocztowych. Jego schemat upadł, gdy władze odkryły, że nie było wystarczającej ilości znaczków pocztowych do realizacji obietnic.




Jak rozpoznać schemat Ponziego?

Rozpoznanie schematu Ponziego może być trudne, ponieważ oszuści często wykazują się sprytem i manipulacją. Jednak istnieje kilka wskaźników, które mogą wzbudzić nasze podejrzenia:


1. Niewiarygodnie wysokie zwroty z inwestycji w krótkim czasie.

2. Brak jasnego lub zrozumiałego sposobu generowania zysków.

3. Ograniczony dostęp do informacji finansowych lub utrudniony kontakt z osobami zarządzającymi inwestycją.

4. Silna presja na szybkie działanie i rekrutowanie nowych uczestników.




Zagrożenia związane ze schematem Ponziego:


1. Potencjalne straty finansowe: Większość uczestników schematu Ponziego traci swoje pieniądze. Kiedy system zawodzi, a pieniądze są niewystarczające, aby wypłacić obiecane zyski, inwestorzy stają się ofiarami oszustwa, tracąc swoje oszczędności.

2. Prawne konsekwencje: Schematy Ponziego są nielegalne w większości jurysdykcji. Osoby zaangażowane w promowanie lub uczestnictwo w tym rodzaju oszustwie mogą ponieść surowe konsekwencje prawne, włączając w to kary więzienia i grzywny.

3. Niszczenie zaufania i reputacji: Schematy Ponziego niszczą zaufanie inwestorów do rynków finansowych i prowadzą do utraty reputacji dla wszystkich zaangażowanych stron, włączając w to instytucje finansowe i profesjonalistów.




Środki ostrożności przed schematem Ponziego:


Aby uniknąć wpadnięcia w sidła schematu Ponziego, warto przestrzegać kilku zasad:


1. Dokładnie sprawdź historię i wiarygodność firmy lub osoby oferującej inwestycję.

2. Zadaj pytania dotyczące źródeł dochodów i mechanizmu generowania zysków.

3. Upewnij się, że firma działa zgodnie z obowiązującymi przepisami i posiada niezbędne licencje.

4. Nie decyduj się na inwestycję pod presją lub pośpiechem. Zawsze dokładnie rozważaj ryzyko.

5. Nie inwestuj więcej pieniędzy, niż jesteś gotów stracić.


Oszuści
Oszuści

Oto kilka największych przypadków schematów Ponziego, które wywołały duże kontrowersje i straty finansowe dla tysięcy inwestorów:


1. Schemat Ponziego Berniego Madoffa: Jest to jeden z największych i najbardziej rozpoznawalnych przypadków schematu Ponziego w historii. Bernard Madoff prowadził potężny oszukańczy fundusz inwestycyjny przez ponad 20 lat, obiecując stałe i wysokie zwroty. Prawdziwe zyski pochodziły jednak z wpłat nowych inwestorów. W 2008 roku oszustwo Madoffa ujrzało światło dzienne, gdy kryzys finansowy doprowadził do spadku liczby nowych inwestorów i braku środków na wypłaty dla wcześniejszych uczestników. Straty szacuje się na blisko 65 miliardów dolarów.

2. OneCoin: OneCoin to kontrowersyjny projekt kryptowaluty, który został uznany za wielki schemat Ponziego. Twórcy obiecywali ogromne zyski z inwestycji w ich kryptowalutę, ale nie mieli rzeczywistego blockchaina ani publicznej giełdy, na której można by handlować tą kryptowalutą. W rzeczywistości większość środków pochodziła z wpłat nowych uczestników. OneCoin został zdemaskowany jako oszustwo w 2017 roku, a jego twórcy zostali oskarżeni i zatrzymani.

3. TelexFree: TelexFree był amerykańsko-brazylijskim schematem Ponziego, który obiecywał zyski z reklamowania produktów telekomunikacyjnych. W rzeczywistości większość dochodów pochodziła z wpłat nowych uczestników, a nie z realnych zysków z handlu. Schemat TelexFree zawalił się w 2014 roku, a jego twórcy zostali oskarżeni o oszustwa finansowe i pranie pieniędzy.

4. Charles Ponzi: Sam Charles Ponzi stał się sławny jako osoba, która dała nazwę temu rodzajowi oszustwa. W latach 20-tych XX wieku, Ponzi obiecywał zwroty z inwestycji w międzynarodowe znaczki pocztowe, które rzekomo były odsprzedawane z zyskiem. Jednakże, w rzeczywistości większość środków pochodziła z pieniędzy wpłaconych przez nowych inwestorów, a nie z rzeczywistych inwestycji. Schemat Ponzi Ponziego załamał się, a on sam został uznany za oszusta i skazany.


Bitcoin
Bitcoin

Czy Bitcoin jest schematem Ponziego?


Dawniej często stawiano tezę, że Bitcoin jest schematem Ponziego lub piramidą finansową. Na szczęście jest to już rzadkością z uwagi na szerszą wiedzę społeczeństwa oraz lepszą edukację w tematyce Bitcoina oraz kryptowalut.



Oto kilka głównych argumentów na temat, dlaczego Bitcoin NIE JEST schematem Ponziego:


1. Technologia blockchain: Bitcoin działa na technologii blockchain, która jest zdecentralizowanym i niezmiennym rejestrze transakcji. Transakcje są transparentne i publicznie dostępne, co oznacza, że każdy może prześledzić przepływ środków. W schemacie Ponziego nie ma transparentności, a oszuści celowo ukrywają informacje, aby wprowadzić inwestorów w błąd.

2. Brak obiecywania gwarantowanych zysków: Bitcoin nie obiecuje gwarantowanych zysków ani obietnic niesamowicie wysokich stóp zwrotu. Jego wartość waha się na otwartym rynku w oparciu o podaż i popyt oraz zmienne czynniki ekonomiczne. W schemacie Ponziego obiecuje się uczestnikom nierealistycznie wysokie zwroty, aby przyciągnąć nowe inwestycje.

3. Otwarty rynek: Bitcoin działa na otwartym rynku, gdzie każdy może kupić i sprzedać tę cyfrową walutę. Wartość Bitcoina kształtuje się na podstawie wolnego rynku i jest wynikiem działań wielu uczestników. W schemacie Ponziego jedna osoba lub grupa kontroluje przepływ środków i manipuluje wynikami, aby oszukać inwestorów.

4. Bezpieczeństwo i nieodwracalność transakcji: Transakcje Bitcoin są bezpieczne i nieodwracalne. Raz dokonana transakcja nie może zostać cofnięta, co zapobiega manipulacjom i oszustwom. W schemacie Ponziego oszuści często korzystają z manipulacji i fałszerstw, aby utrzymać pozór legalności.

5. Brak zależności od nowych uczestników: W przypadku Bitcoina, wartość i istnienie waluty nie zależą od przyłączania nowych uczestników do systemu. Bitcoin ma już duże grono użytkowników, co sprawia, że jest bardziej stabilny niż schemat Ponziego, który wymaga stałego napływu nowych inwestorów, aby przetrwać.




Tak, więc Bitcoin nie jest schematem Ponziego, ponieważ działa na technologii blockchain, nie obiecuje gwarantowanych zysków, funkcjonuje na otwartym rynku, a jego wartość zależy od naturalnego ryzyka i popytu na kryptowalutę. Jest to zdecentralizowana forma waluty, która nie ma nic wspólnego z oszustwem finansowym.


Piramida finansowa
Piramida finansowa

Podsumowanie:


Schemat Ponziego jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych schematów oszustw finansowych. Niewiarygodnie wysokie obiecane zwroty z inwestycji oraz brak rzeczywistych źródeł dochodów to główne cechy tego rodzaju oszustwa.

Opiera się na fałszywej wizji łatwych zysków i jest wysoce niestabilnym modelem, który skazany jest na niepowodzenie. Ludzie angażujący się w tego typu oszustwa, w tym również sami twórcy, mogą zostać pociągnięci do odpowiedzialności prawnej za oszustwa finansowe.


Ważne jest, aby być ostrożnym i podejść z pewnym dystansem do ofert inwestycyjnych, szczególnie tych, które wydają się zbyt piękne, aby były prawdziwe. Pamiętaj, że staranne badanie i zdrowy rozsądek są kluczowe dla uniknięcia wpadnięcia w sidła schematu Ponziego i innych oszustw finansowych.

Ostatnie posty

Zobacz wszystkie

Comments


bottom of page